Phế cầu khuẩn trú trong hầu họng, nguy cơ khiến trẻ bệnh nặng

Khoảng 1/3 trẻ ở Việt Nam mang phế cầu khuẩn ở vùng hầu họng nhưng không có triệu chứng. Trẻ dưới 5 tuổi có nguy cơ lây bệnh nhiều nhất cho người thân tiếp xúc gần.

Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) hiện là một trong những tác nhân hàng đầu gây viêm phổi mắc phải trong cộng đồng và nhiều bệnh xâm lấn (IPD) có thể đe dọa tính mạng như nhiễm khuẩn huyết và viêm màng não.

Đó là thông tin được nêu ra tại buổi tọa đàm khoa học chia sẻ và cập nhật thông tin y khoa về bệnh do phế cầu khuẩn ở trẻ, do Hội Y học dự phòng Việt Nam phối hợp Pfizer Việt Nam tổ chức ngày 24.6, tại TP.HCM.

Theo Phó giáo sư – tiến sĩ – bác sĩ Phạm Quang Thái, Phó trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, phế cầu khuẩn rất phổ biến, nó có thể hiện diện trong cơ thể người lành mang trùng.

Khảo sát tại một bệnh viện nhi tuyến Trung ương cho thấy, tỷ lệ tử vong ở bệnh nhi mắc phế cầu khuẩn xâm lấn là 8,8% (bình quân 11 trẻ mắc bệnh có 1 ca tử vong); còn khảo sát tại 2 bệnh viện nhi ở TP.HCM cho thấy, phế cầu khuẩn là tác nhân phổ biến nhất gây viêm màng não vi khuẩn ở trẻ dưới 5 tuổi (hơn 86%).

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP.HCM, cho biết bệnh viện này tiếp nhận nhiều bệnh nhi viêm phổi nặng, viêm tai giữa tái phát và viêm màng não do phế cầu khuẩn.

Thực trạng kháng thuốc kháng sinh (vi khuẩn lờn thuốc) cũng được các chuyên gia đề cập. Tình trạng này khiến việc điều trị bệnh do phế cầu khuẩn gặp nhiều thách thức.

Dự phòng – yếu tố quan trọng

Theo Phó giáo sư Phạm Quang Thái, bức tranh dịch tễ phế cầu khuẩn ở trẻ em Việt Nam tiếp tục thay đổi theo thời gian, với sự đa dạng của các tuýp huyết thanh lưu hành. Giám sát dịch tễ liên tục và cập nhật dữ liệu khoa học là cơ sở cho các quyết định chuyên môn về y tế dự phòng.

Còn Phó giáo sư – tiến sĩ – bác sĩ Cao Hữu Nghĩa, Trưởng bộ môn Khoa học y sinh, Viện Pasteur TP.HCM, cho biết hiện bệnh do phế cầu khuẩn không chỉ là mối nguy ở nhóm trẻ nhũ nhi và trẻ dưới 5 tuổi mà còn có thể gây bệnh nặng và biến chứng ở một số trẻ lớn hơn có bệnh nền. Do đó, việc nhận diện đúng nhóm nguy cơ ở từng độ tuổi là quan trọng, giúp định hướng các biện pháp phòng ngừa phù hợp để giảm gánh nặng bệnh tật cho trẻ.

Giáo sư – tiến sĩ – bác sĩ Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Chủ tịch Hội Y học dự phòng Việt Nam, cho rằng việc dự phòng rất quan trọng. Có những bệnh nếu chúng ta chờ đến khi vào viện mới quan tâm thì thường đã muộn, đôi khi là những hậu quả nặng nề đối với trẻ. Bệnh do phế cầu khuẩn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết ở trẻ em. Hiện nay, với tác động của ô nhiễm môi trường, quá trình đô thị hóa và tình trạng tự ý sử dụng kháng sinh, khiến bức tranh bệnh tật do phế cầu khuẩn đang trở nên phức tạp hơn.

“Điều tôi muốn nhấn mạnh về vai trò của truyền thông báo chí trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Bởi vì kiến thức y khoa nếu chỉ nằm trong bệnh viện, trong hội nghị hay trong các bài báo khoa học thì chưa đủ. Chỉ khi những thông tin đó được chuyển tải ra cộng đồng bằng ngôn ngữ dễ hiểu, chính xác và có trách nhiệm thì kiến thức mới thực sự trở thành giá trị”, Giáo sư Phan Trọng Lân nói.