Bác sĩ: Uống nhiều nước ‘ginger shot’ có tốt không?

Vài năm gần đây, xu hướng uống ‘ginger shot’ – một loại nước ép gừng pha với nước cốt chanh, hoặc với các loại nước ép khác, đang được ưa chuộng và quảng bá rộng qua mạng xã hội. Vậy thức uống này có tốt cho sức khỏe không?

Bác sĩ Phạm Ánh Ngân, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3 cho biết, khái niệm “shot” là tên một loại ly dung tích nhỏ, thường từ 20-70  ml, được dùng để phục vụ rượu mạnh trong một lần uống. Một “shot” đồ uống có dung tích dao động từ 20 ml đến hơn 60 ml, tùy thuộc vào từng quốc gia và loại shot (đơn hay đôi). Ở một số nơi, shot có thể được coi là một đơn vị đo lường quốc tế khoảng 30 ml hoặc 1,5 oz (44 ml) như ở Mỹ.

“Ginger shot” thường sử dụng gừng tươi để ép lấy nước cốt, sau đó hòa với nước cốt chanh, hoặc nước ép cam, nghệ, củ dền, mật ong… Xu hướng uống “Ginger shot” phổ biến ở người trẻ thành thị, những người sau tập thể thao, thường được hướng dẫn là uống buổi sáng lúc bụng đói.

Gừng có vị cay, tính ấm

Gừng vừa là món ăn, vừa là vị thuốc quen thuộc đối với bữa cơm người Việt. Theo y học cổ truyền, gừng tươi còn được gọi là sinh khương, có vị cay, tính ấm. Công dụng của sinh khương giúp giải cảm mạo phong hàn, cầm nôn ói, giảm ho, giải độc (cua, tôm, cá,…).

Gừng khô được gọi là can khương, vị cay tính rất nóng. Công dụng chính là ôn trung hồi dương (cứu dương khí hư thoát), giảm đau bụng do lạnh, cầm tiêu chảy, giảm ho do lạnh. Việc sử dụng gừng trong chế biến các món ăn, cũng như gia giảm trong các bài thuốc thang, vốn rất phổ biến và gần gũi. Tuy nhiên khi cho quá nhiều gừng vào trong món ăn, sẽ khiến tăng cảm giác nóng vùng bụng sau ăn, hoặc một số người sẽ có triệu chứng nóng rát hậu môn khi đi tiêu sau đó.

Có nghiên cứu cho thấy liều lượng thấp (677 μg/khẩu phần) gingerol, chiết xuất gừng được tiêu thụ trong đồ uống đã kích thích hiệu ứng tăng nhiệt ở bề mặt da của các chi (tay chân). Rễ gừng chứa polyphenol cay được gọi là gingerol, chẳng hạn như 6-shogaol, 6-gingerol và zingeron. Các thành phần này có thể kích thích cơ thể tiết ra adrenaline, tạo ra tác dụng sinh nhiệt.

“Ginger shot” thường sử dụng gừng tươi để ép lấy nước cốt, sau đó hòa với nước cốt chanh, hoặc nước ép cam, nghệ, củ dền, mật ong…

Dùng nồng độ cao có thể gây kích thích tiêu hóa, tác dụng phụ với thuốc

Theo bác sĩ Ngân, các nghiên cứu hiện nay đa phần sử dụng chiết xuất gừng với hàm lượng rất ít, thực tế khi sử dụng nước ép gừng tươi để pha chế “ginger shot”, hàm lượng có thể cao hơn nhiều.

“Vì nồng độ gừng ở mỗi ‘ginger shot’ sẽ không tương đồng, nên thức uống này có thể gây kích thích hệ tiêu hóa ở những người đang có vấn đề về trào ngược dạ dày thực quản, viêm loét dạ dày, hay bệnh lý đường tiêu hóa”, bác sĩ Ngân cho hay.

Ngoài ra, cũng cần lưu ý tác dụng phụ của gừng đối với người đang sử dụng các thuốc điều trị như thuốc chống đông máu, các nhóm thuốc hạ huyết áp, các thuốc chuyển hóa qua gan thông qua men Cytochrome P450 2C9 (CYP2C9) hoặc men Cytochrome P450 3A4 (CYP3A4). Nhiều nghiên cứu cho thấy tương tác bất lợi giữa gừng và các nhóm thuốc này.

“Người dùng ‘ginger shot’ nên theo dõi phản ứng của cơ thể, các triệu chứng như tăng nóng rát sau xương ức, đầy hơi, chán ăn, nóng rát hậu môn, hay nổi mẩn dị ứng trên da,… nếu xuất hiện sau khi sử dụng nước ép thì cần được tham vấn bởi bác sĩ chuyên khoa để điều chỉnh”, bác sĩ khuyến cáo.